Interpelacja w sprawie sytuacji ekonomicznej w Hucie Cynku ˝Miasteczko Śląskie˝ SA
Spółka jest jednoosobową spółką Skarbu Państwa. Organem założycielskim Huty Cynku ˝Miasteczko Śląskie˝ Spółka Akcyjna jest Skarb Państwa, w którego imieniu działa Minister Skarbu Państwa, sprawując nadzór właścicielski. Huta zatrudnia 1192 osoby. Proces produkcji cynku i ołowiu w Hucie Cynku ˝Miasteczko Śląskie˝ SA prowadzony jest w technologii łącznego wytopu cynku i ołowiu w piecu szybowym wg licencji Imperial Smelting Process. Technologia ta powstała w celu przerobu surowców cynkonośnych zawierających żelazo, materiałów pierwotnych zawierających cynk i ołów oraz materiałów odpadowych niemożliwych do przerobu w procesie elektrolizy. Jest to atut i po przeprowadzonych próbach należy oczekiwać, że zwiększanie przerobu materiałów odpadowych jest kierunkiem właściwym dla spółki. Podstawowym mankamentem tej technologii jest jej energochłonność (porównując ją do technologii elektrolizy) - głównymi paliwami są koks i gaz. W Europie w roku 2001 w tej technologii pracowało 8 hut. Obecnie w Europie funkcjonują 3 huty wykorzystujące technologię ISP, tj. Huta Cynku ˝Miasteczko Śląskie˝ SA, Sudamin MHD (postępowanie ochronne przed wierzycielami, Niemcy) oraz Copsa Mica (Rumunia). Na rynku krajowym jest obecnie dwóch producentów cynku, tj. Huta Cynku ˝Miasteczko Śląskie˝ SA oraz ZGH Bolesław w Bukownie. Niezwykle istotnym czynnikiem wpływającym na wyniki finansowe Huty Cynku ˝Miasteczko Śląskie˝ SA jest kurs USD/PLN. Jest to związane z faktem, iż zarówno przychody ze sprzedaży, jak i koszty surowców metalonośnych rozliczane są w dolarach amerykańskich. Różnica pomiędzy przychodami ze sprzedaży metali a kosztami surowców jest w konsekwencji wielkością także wyrażoną w USD. Ponieważ pozostałe koszty są denominowane w złotówkach, wrażliwość wyników przedsiębiorstwa na kurs walutowy jest wysoka. Biorąc pod uwagę warunki handlowe roku 2005, zmiana kursu USD/PLN o 10 gr powoduje zmianę wyniku na sprzedaży w tym samym kierunku o ok. 7 mln zł w skali roku/spadek kursu UD/PLN o 10 gr powoduje pogorszenie rocznego wyniku na sprzedaży o ok. 7 mln. Wrażliwość wyniku na sprzedaży od kursu USD/PLN jest zatem zdecydowanie wyższa od wrażliwości na notowania cynku na LME. Obecnie notowania USD/PLN są dla huty korzystne, notowania cynku sięgają prawie 3 tys. dolarów na giełdzie w Londynie, co nie było notowane w ostatnich dziesięcioleciach. Znaczna podwyżka cen koksu od II kwartału 2004 r. przyczyniła się do trudnej sytuacji finansowej huty. Brak umów długoterminowych na dostawy koksu i wprowadzenie do handlu pośredników doprowadziło do tego, że w roku 2004 za koks HCM SA zapłaciła o 41,3 mln zł więcej niż w roku 2003. Związki zawodowe działające w HCM SA sygnalizowały błędy w zarządzaniu i wnioskowały o odwołanie Zarządu. Do tej pory brak jakichkolwiek działań ze strony Ministra Skarbu Państwa na zgłaszane nieprawidłowości. Zwracali się również do Najwyższej Izby Kontroli, wskazując na nieprawidłowości w zawieraniu kontraktów na zakup surowców i sprzedaż wyrobów gotowych. W odpowiedzi na skierowane przez Związki pismo NIK Delegatura w Katowicach odesłała związkowców do Ministerstwa Skarbu Państwa, nie podejmując działań kontrolnych. Biorąc pod uwagę fakt, że huta jest największym zakładem w powiecie tarnogórskim - zatrudnia obecnie 1192 pracowników - jest to sprawa niezwykle istotna dla całej załogi i ich rodzin. W latach 1998-1999 wybudowano w hucie nowoczesny Wydział Rafinacji Cynku, umożliwiający produkcję metalu o najwyższych parametrach. Koszt jego budowy wyniósł 96 mln zł. Ponadto wybudowano składowisko odpadów niebezpiecznych o pow. 5,43 ha. Budowa tego składowiska została częściowo sfinansowana pożyczką z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w wysokości 3 mln zł. Łączna spłata kredytów i pożyczek inwestycyjnych wyniosła 61,7 mln zł. Ponadto koszty finansowe związane z obsługą tego zadłużenia wyniosły 13 mln zł. Stąd też wydatki na spłatę kredytów i pożyczek wyniosły łącznie 74,7 mln zł. Na te kwoty ciężko pracowała cała załoga huty, rezygnując dobrowolnie z podwyżek płac i zgadzając się na ograniczenia pakietów socjalnych. Obecnie spłata kredytów dobiega końca i poprawiły się notowania cynku i USD. Zarząd HCM SA złożył w ubiegłym roku wniosek o upadłość, z równoczesnym otwarciem postępowania układowego, do Sądu Rejonowego w Gliwicach, który wydał stosowne postanowienie we wrześniu ubiegłego roku. Zarząd HCM SA planuje wydzielenie niektórych służb serwisowych w spółki prawa handlowego ze struktur spółki. Działania te mają na celu jedynie ˝pozbycie się˝ połowy załogi, ponieważ wydzielone spółki po okresie ochronnym nie mają możliwości samodzielnie utrzymać się na rynku ze względu na wąską specyfikę usług wykonywanych na rzecz huty. Nie przyniesie to również żadnych korzyści ekonomicznych dla spółki, a wręcz przeciwnie - urządzenia, które nie będą w sposób właściwy eksploatowane i serwisowane, będą ulegać częstym awariom, co w konsekwencji może doprowadzić do ˝śmierci˝ technicznej całego zakładu. Sytuacją budzącą wątpliwości jest fakt, że w sytuacji, kiedy poprawiła się koniunktura na wyroby huty, przy jednoczesnym wzroście notowania USD, następuje upadłość firmy. Ma to miejsce w sytuacji, kiedy firma kończy spłatę zaciągniętych kredytów, została skreślona z listy 80 trucicieli i ma perspektywy na dalszy rozwój i generowanie zysków. Zarząd przedstawiał już kilka planów restrukturyzacji. Miały one tylko jeden wspólny motyw - ograniczanie kosztów pracy. W roku 2003 z planu restrukturyzacji zrealizowano tylko punkt - zwolnienia grupowe, które dotknęły 123 pracowników huty. Pozostałe elementy planu, tzn. inwestycje, modernizacje, nie zostały zrealizowane. Zarząd powinien jasno określić strategię spółki, a po akceptacji przez Radę Nadzorczą to właśnie Zarząd jest odpowiedzialny za jego wdrożenie i realizację. Koszty osobowe stanowią niespełna 8% w kosztach spółki, mimo to Zarząd ciągle poszukuje oszczędności po stronie załogi, umiejętnie odwracając uwagę od obszarów, w których huta ponosi największe straty. Załoga HCM SA do tej pory poniosła wiele wyrzeczeń, rozumiejąc trudną sytuację huty. Przewodniczący organizacji związkowych wyciszali nastroje wśród załogi. Obecnie jednak wobec faktu, że obietnice Zarządu nie zostały zrealizowane, a wręcz przeciwnie - zafundowano tej załodze upadłość, sytuacja może się zmienić. Warto także podkreślić, iż zatrzymanie linii produkcyjnej z jakiegokolwiek powodu jest równoznaczne z jej zniszczeniem - kolumny rektyfikacyjne nie mogą być wyłączone. W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania: 1. Jakie Ministerstwo Skarbu Państwa ma plany wobec tego sektora hutniczego? 2. Czy rozważane jest doprowadzenie do sytuacji upadłości huty poprzez likwidację i wprowadzenie syndyka? 3. Czy wybór na kolejną kadencję obecnego prezesa huty przez Radę Nadzorczą, który doprowadził zakład o upadłości, jest według Ministerstwa świadomą i celową realizacją nadzoru właścicielskiego nad majątkiem Skarbu Państwa? 4. Czy prawdą jest, że zarówno dostawy surowców, jak i sprzedaż produktów gotowych odbywa się głównie poprzez firmy pośredniczące? 5. Czy wobec trudnej sytuacji finansowej huty zostanie przeprowadzona kompleksowa kontrola w następujących obszarach: - procedur stosowanych przy zawieraniu kontraktów na zakup surowców (oferty, kryteria wyboru dostawców, finalny kontrakt oraz jego realizacja), - drugim newralgicznym obszarem jest sprzedaż wyrobów gotowych (w Spółce są to głównie pośrednicy handlowi), - kontrola przeprowadzonej kampanii tlenkowej i strat, jakie huta poniosła z tego tytułu. Do tej pory za tę nietrafioną inwestycję nikt nie poniósł konsekwencji. Z poważaniem Poseł Lucjan Karasiewicz Warszawa, dnia 28 kwietnia 2006 r.
Źródło: