Interpelacja w sprawie przepisu art. 14 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1999 r. w związku z jej art. 16 ust. 1 pkt 8a
Szanowny Panie Premierze! Od początku br. zwraca się do mnie wiele podmiotów gospodarczych zaniepokojonych zmianami wprowadzonymi w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych, a dotyczącymi skutków podatkowych w przypadku zbycia w formie wniesienia do spółki wkładu niepieniężnego w postaci prawa majątkowego lub nieruchomości (inwestycje). Wątpliwości te wynikają z dość niejednoznacznego przepisu art. 14 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1999 r. w związku z jej art. 16 ust. 1 pkt 8a. Przepisy art. 14 ustawy (szczególnie ust. 5) wskazują, że w razie wniesienia do spółki, w ramach aportu (wkładu pieniężnego) np. gruntu, prawa wieczystego użytkowania gruntu, inwestycji rozpoczętej, udziałów lub akcji innej spółki, u wspólnika wnoszącego taki aport powstaje przychód podatkowy ˝z odpłatnego zbycia nieruchomości, praw majątkowych i innych rzeczy˝, przy czym nie jest jasno określony moment powstania tego przychodu. Nadto przychód ten należy ustalić w wysokości rynkowej wartości wnoszonych jako aport wymienionych składników mienia. Przychód podatkowy w momencie zbycia (wniesienia aportu) natomiast nie powstaje, jeżeli przedmiotem aportu są środki obrotowe, środki trwałe lub wartości niematerialne i prawne, od których dokonuje się odpisów amortyzacyjnych zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 15 ust. 5. Gdy te składniki mienia są przedmiotem aportu, przychód podatkowy powstaje dopiero w momencie zbycia udziałów (akcji) objętych w zamian za nie (art. 16 ust. 1 pkt 8a ustawy). Powyższe zróżnicowanie momentu powstania przychodu podatkowego - tylko ze względu na przedmiot aportu - wobec pozostawienia bez zmiany przepisu art. 16 ust. 1 pkt 8a ustawy faktycznie prowadziłoby do dwukrotnego opodatkowania dochodu, gdy przedmiotem aportu są składniki mienia, od których nie dokonuje się odpisów amortyzacyjnych: raz - w momencie ich wniesienia w zamian na objęte udziały (akcje) i drugi raz - w momencie zbycia tych udziałów (akcji). Gdy przedmiotem aportu są składniki mienia, od których dokonuje się odpisów amortyzacyjnych, nie powstaje przychód podatkowy w momencie wniesienia aportu, zaś dochód do opodatkowania powstaje dopiero w momencie zbycia udziałów objętych w zamian za ten aport. W związku z powyższym uprzejmie proszę pana premiera o odpowiedź na pytanie: 1. Czy przepis art. 14 ust. 1 będzie miał zastosowanie w przypadku, gdy przedmiotem aportu niepieniężnego będą inne składniki mienia niż wymienione w ust. 5 tego artykułu, tj. np. udziały, wierzytelności itp. prawa? Jeżeli odpowiedź na pierwsze pytanie byłaby pozytywna, proszę o odpowiedź na kolejne pytania: 2. Jakie jest uzasadnienie zróżnicowania sytuacji prawnopodatkowej podatników ze względu na przedmiot aportu? 3. Jakie jest uzasadnienie dwukrotnego opodatkowania tego samego dochodu podatników wnoszących aport w formie składników mienia nie podlegającego amortyzacji; dwukrotnie opodatkowany dochód to różnica: raz między rynkową wartością aportu (co odpowiada nominalnej wartości objętych w zamian udziałów albo akcji) a rzeczywistym kosztem nabycia składników mienia stanowiących aport, w momencie wniesienia aportu, i drugi raz - między nominalną wartością udziałów albo akcji objętych w zamian za aport a - znowu rzeczywistym kosztem nabycia składników mienia stanowiącego aport? 4. Jakie działania i kiedy zamierza podjąć rząd, aby w takim przypadku uniknąć dwukrotnego opodatkowania tego samego dochodu u tego samego podatnika, co pozostawałoby w jaskrawej sprzeczności z konstytucyjną zasadą demokratycznego państwa prawnego, nie dopuszczającą różnicowania obciążeń podatkowych podatników dokonujących takich samych czynności (wnoszenie aportu) tylko ze względu na przedmiot aportu? Poseł Mieczysław Jedoń Warszawa, dnia 6 maja 1999 r.
Źródło: