Odpowiedź na interpelację w sprawie zameldowania osób zamieszkujących w budynkach wybudowanych bez zezwolenia
Odpowiadając na pismo z dnia 27 marca 2001 r., nr SPS-0202-6118/01, dotyczące interpelacji posła na Sejm RP Wiktora Osika w sprawie zameldowania osób zamieszkujących w budynkach wybudowanych bez zezwolenia, uprzejmie wyjaśniam. Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. DzU nr 32 z 1984 r., poz. 174, z późn. zm.) nie uzależnia wprost zameldowania osoby od tego, czy przebywa ona z zamiarem stałego pobytu w budynku, który został pobudowany bez zezwolenia, czy też zgodnie z obowiązującym prawem. Art. 9 ust. 2 tej samej ustawy - zameldowanie na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące uzależnia od przedstawienia przez osobę, która ubiega się o zameldowanie, potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. Uprawnienia te mogą wynikać np. z aktu własności lokalu (bądź budynku), przydziału lokalu wynikającego z decyzji spółdzielczego prawa do lokalu. Z powyższego wynika, że osoba, by zameldować się na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące pod wskazanym adresem, powinna faktycznie przebywać w danym lokalu i legitymować się uprawnieniami do tego lokalu. Skoro budynek powstał w wyniku tzw. samowoli budowlanej, to nie jest on objęty planem przestrzennego zagospodarowania gminy i jako taki w dokumentacji gminy nie istnieje. Nie ma on także konkretnego adresu, pod którym osoba mogłaby zostać zameldowana. Z tego względu postępowanie organów ewidencji ludności, które nie dokonują zameldowania osób w tych budynkach, jest prawidłowe. Niemniej jednak przepisy Prawa budowlanego przewidują możliwość legalizacji budowy takich obiektów (art. 49 oraz art. 103 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, DzU nr 89, poz. 414, z późn. zm.). Podjęcie wskazanych działań w wielu wypadkach rozwiązałoby omawiany problem meldunkowy. Natomiast w przypadku braku możliwości zalegalizowania samowoli budowlanej zainteresowane osoby powinny zwrócić się do organu ewidencji ludności z wnioskiem o zameldowanie w drodze decyzji administracyjnej. Nawet jeżeli będzie to rozstrzygnięcie niekorzystne dla zainteresowanego, to osoba taka może odwoływać się do organu drugiej instancji, jakim jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze, którego rozstrzygnięcie podlega zaskarżeniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Praktyka zna przypadki, że Naczelny Sąd Administracyjny uznał racje strony i nakazał organowi zameldować osobę w budynku, który powstał na skutek samowoli budowlanej, np. w wyroku z dnia 24 września 1998 r. w sprawie sygn. Akt II S.A./Gd.638/96, gdzie w uzasadnieniu stwierdzono, ˝...że skutki naruszeń prawa budowlanego nie mogą oceniane być na gruncie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych...˝ Odnośnie do zmiany przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych pragnę poinformować, że w dniu 10 kwietnia 2001 r. w Sejmie RP odbędzie się ostatnie czytanie nowelizacji tej ustawy. Nowelizacja ta nie obejmuje jednak problemu zgłoszonego przez pana posła Wiktora Osika w przedmiotowej interpelacji. Tematy te będą mogły być uregulowane w przyszłości przy okazji prac nad nową ustawą o ewidencji ludności. Z poważaniem Podsekretarz stanu Kazimierz Ferenc Warszawa, dnia 4 kwietnia 2001 r.
Źródło: