Odpowiedź na interpelację w sprawie włączenia do Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000 obszarów przeznaczonych na inwestycje infrastrukturalne
Odpowiadając na interpelację pani poseł Elżbiety Pieli-Mielczarek w sprawie włączenia do Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000 obszarów przeznaczonych na inwestycje infrastrukturalne, przedstawiam poniżej wyjaśnienia w tej kwestii. Europejska Sieć Ekologiczna Natura 2000 jest wyznaczana na europejskim terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej w celu ochrony poszczególnych cennych i zagrożonych składników różnorodności biologicznej kontynentu europejskiego. Każde państwo członkowskie określa zasięg obszarów na swoim terytorium, ustalając na nich metody zarządzania, które zagwarantują zachowanie siedlisk przyrodniczych oraz siedlisk gatunków dzikiej fauny i flory, będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty, w stanie sprzyjającym ochronie lub które zapewnią odtworzenie takiego stanu. Polska, przystępując do Unii Europejskiej, miała obowiązek wyznaczenia na swoim terenie obszarów Natura 2000 wchodzących w skład Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000. Projekt sieci Natura 2000 został poddany konsultacjom z gminami. Ministerstwo Środowiska opracowało listę obszarów specjalnej ochrony ptaków oraz listę proponowanych specjalnych obszarów ochrony siedlisk, które zostały przesłane do Komisji Europejskiej. Na opracowanych listach znajdują się: - 72 obszary specjalnej ochrony ptaków, - 184 projektowane specjalne obszary ochrony siedlisk. Od momentu przekazania list do Komisji Europejskiej Polska jest zobowiązana do niepogarszania stanu obszarów Natura 2000. Zgodnie z zapisami ustawy o ochronie przyrody z dnia 16 kwietnia 2004 r. każdy plan lub projekt przedsięwzięcia o potencjalnym bezpośrednim lub pośrednim wpływie na siedliska przyrodnicze bądź gatunki roślin i zwierząt, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, podlega ocenie dokonywanej na podstawie tytułu I działu VI ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska. Prawidłowe stosowanie wyżej wymienionej procedury nie powinno być utrudnieniem w prowadzeniu inwestycji infrastrukturalnych na terenie województwa zachodniopomorskiego, ponieważ wymóg dokonania oceny wpływu inwestycji na środowisko funkcjonuje w Polsce już od kilku lat. Na podstawie wykonanej oceny, w razie stwierdzenia braku negatywnego wpływu planu lub przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, właściwy miejscowo wojewoda, a na obszarach morskich dyrektor urzędu morskiego, po uzyskaniu opinii właściwych miejscowo rad gmin zezwala na realizację tego planu bądź przedsięwzięcia. Warto w tym miejscu zaznaczyć, że nawet jeżeli przewidywane na terenie województwa zachodniopomorskiego inwestycje infrastrukturalne będą miały negatywny wpływ na obszary Natura 2000, to zgodnie z ustawą o ochronie przyrody właściwy miejscowo wojewoda, a na obszarach morskich dyrektor urzędu morskiego, może wyrazić zgodę na ich realizację w przypadku braku rozwiązań alternatywnych, jeżeli przemawiają za tym konieczne wymogi nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymogi o charakterze społecznym lub gospodarczym. Wydając zezwolenie, wojewoda lub dyrektor urzędu morskiego obliguje do wykonania kompensacji przyrodniczej, niezbędnej do zapewnienia spójności i właściwego funkcjonowania sieci obszarów Natura 2000. Pragnę nadmienić, że obszary spełniające naukowe kryteria włączenia do sieci Natura 2000 nie mogą być z niej usunięte np. ze względu na konieczność przeprowadzenia inwestycji. Nawiązując do wymienionych w piśmie utrudnień w wykonaniu inwestycji infrastrukturalnych związanych z terenami portowymi oraz drogą szybkiego ruchu S-3, uprzejmie wyjaśniam, że do Ministerstwa Środowiska trafiła Uchwała Rady Miasta Świnoujście, w której zostały zasygnalizowane problemy związane z wyznaczeniem obszarów Natura 2000 na terenach portowych. Uwagi te zostaną uwzględnione podczas najbliższej zmiany rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000. Natomiast zaistniałe utrudnienia związane z budową drogi szybkiego ruchu S-3 wynikają z niedopełnienia procedury oceny oddziaływania inwestycji na środowisko, a zwłaszcza niepełnego wykonania raportu oddziaływania inwestycji na środowisko. W przedstawionym opracowaniu nie spełniono zasadniczego warunku, jakim było wykonanie analizy porównawczej wariantów przebiegu drogi wobec obszarów chronionych (zwłaszcza obszarów sieci Natura 2000), wraz z uzasadnieniem wyboru wariantu oraz przedstawieniem wniosków dotyczących ewentualnej potrzeby zmiany przebiegu wybranych odcinków drogi ze względu na ochronę przyrody. W raporcie przedstawiono dwa warianty zmiany przebiegu drogi ekspresowej S-3, które wytyczone zostały już w 1997 r. w odniesieniu do planowanej autostrady A-3. Jednak należy podkreślić, że zaproponowane warianty zostały tylko ogólnie zasygnalizowane, nie została przeprowadzona obiektywna i rzetelna ocena ich wpływu na środowisko, a w szczególności na obszary chronione. Nie zastosowano w zasadzie żadnej metody wartościującej oddziaływania alternatywnych rozwiązań przedsięwzięcia, nie zastosowano jednolitych kryteriów i miar oceny wariantów, w tym oceny stopnia konfliktów funkcjonalno-przestrzennych i zagrożeń ekologicznych. W związku z czym trudno jest stwierdzić, który wariant wyrządzi najmniej szkód w środowisku i w mniejszym stopniu będzie wpływał na obszary cenne przyrodniczo, objęte ochroną prawną, a w szczególności na obszary Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000. Dlatego też do dyrektora Oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w Szczecinie została przekazana opinia z prośbą o uzupełnienie raportu zgodnie z wymaganiami ustawowymi oraz z uwagami przedstawionymi w tej opinii oraz o ponowne przedłożenie uzupełnionego raportu do zaopiniowania ministrowi środowiska. Jednocześnie chciałbym zwrócić uwagę, że wiele spornych kwestii dotyczących funkcjonowania sieci Natura 2000 zostanie zapewne wyjaśnionych i rozwiązanych podczas tworzenia planów ochrony dla obszarów Natura 2000, które muszą zostać uzgodnione z właściwymi miejscowo radami gmin. Minister Jerzy Swatoń Warszawa, dnia 27 stycznia 2005 r.
Źródło: