Odpowiedź na interpelację w sprawie statusu kombatanta i inwalidy wojennego dla żołnierzy służących obecnie poza granicami kraju
Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na interpelację Pań Posłanek Magdaleny Kochan i Lidii Staroń w sprawie statusu kombatanta i inwalidy wojennego dla żołnierzy służących obecnie poza granicami kraju (SPS-023-877/06), uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień. Na wstępie pragnę poinformować, iż podstawowymi dokumentami regulującymi sprawy związane z udziałem żołnierzy w misjach poza granicami kraju są: ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.) oraz ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa (Dz. U. Nr 162, poz. 1117 ze zm.) W czasie pełnienia służby poza granicami państwa żołnierz zachowuje wszystkie uprawnienia i świadczenia, jakie przysługują na podstawie przepisów obowiązujących wobec żołnierzy pełniących czynną służbę wojskową w kraju, z uwzględnieniem powstałych w tym czasie zmian mających wpływ na te uprawnienia. W razie zaistnienie wypadku w czasie pełnienia służby poza granicami państwa żołnierzowi przysługują: 1. Świadczenia odszkodowawcze - w razie wypadku lub choroby pozostającej w związku ze służbą wojskową poza granicami państwa, oraz odszkodowanie za przedmioty osobistego użytku utracone, całkowicie zniszczone lub uszkodzone wskutek wypadku pozostającego w związku ze służbą wojskową, na podstawie ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. Nr 83, poz. 760 i Nr 179, poz. 1750). Wśród nich można wymienić: - jednorazowe odszkodowanie przysługuje żołnierzowi, który wskutek wypadku albo choroby doznał trwałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu (przyznaje się je za każdy procent doznanego uszczerbku), - odszkodowanie w razie śmierci wskutek wypadku lub choroby żołnierza (przysługuje uprawnionym członkom rodziny żołnierza). 2. Świadczenia ubezpieczeniowe - wypłacane w ramach ubezpieczenia od następstw nieszczęśliwych wypadków zaistniałych w czasie pełnienia służby poza granicami państwa, wskutek których nastąpiło uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia lub śmierć żołnierza. Ochrona ubezpieczeniowa udzielana jest przez zakład ubezpieczeń w czasie służby ubezpieczonych w misjach pokojowych i stabilizacyjnych. Zakres i sumę ubezpieczenia określa umowa ubezpieczenia zawarta między Ministrem Obrony Narodowej a zakładem ubezpieczeń. Obecna umowa obowiązuje do 23 lipca 2006 r. Ubezpieczenie jest realizowane przez Centralę Wojskowe Misje Pokojowe. 3. Świadczenia rentowe - przewidziane w ustawie z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66 i Nr 121, poz. 1264) oraz w ustawie z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 87 z późn. zm.) Żołnierzom przysługuje renta inwalidzka, a renta rodzinna uprawnionym członkom rodziny. 4. Świadczenia opieki zdrowotnej - żołnierze są objęci powszechnym obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego i korzystają ze świadczeń na warunkach i w zakresie określonych w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135, z późn. zm.). Mają oni prawo do świadczeń opieki zdrowotnej, których celem jest zachowanie zdrowia, zapobieganie chorobom i urazom, wczesne wykrywanie chorób, leczenie, pielęgnacja oraz zapobieganie niepełnosprawności i jej ograniczanie. Podobnie jak innym ubezpieczonym, zapewnia się im i finansuje ze środków publicznych pakiet świadczeń zdrowotnych na zasadach i w zakresie określonych w ww. ustawie oraz w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 11 października 2005 r. w sprawie warunków otrzymywania świadczeń opieki zdrowotnej udzielanych żołnierzom w służbie czynnej i pracownikom wojska (Dz. U. Nr 208, poz. 1740). Odpłatne świadczenia udzielane żołnierzom w czynnej służbie wojskowej, wchodzących w skład jednostek wojskowych wykonujących zadania poza granicami państwa, oraz po ich zwolnieniu ze służby w związku z urazami nabytymi podczas wykonywania zadań poza granicami państwa, pokrywa się z budżetu państwa z części pozostającej w dyspozycji Ministerstwa Obrony Narodowej. 5. Zapomogi pieniężne - mogą być przyznawane żołnierzom m.in. w przypadku zdarzeń losowych, długotrwałej choroby oraz innych przyczyn powodujących istotne pogorszenie warunków materialnych. W wypadku śmierci lub zaginięcia żołnierza podczas wykonywania zadań służbowych osobami uprawnionymi do otrzymania zapomogi po żołnierzu jest małżonek, a w razie braku małżonka - dzieci lub rodzice. 6. Należności pośmiertne - w razie śmierci lub zaginięcia żołnierza zawodowego przysługuje: - odprawa pośmiertna oraz inne należności, m.in. dodatkowe uposażenie roczne za rok, w którym nastąpiła śmierć żołnierza, gratyfikacja urlopowa, ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy, - zasiłek pogrzebowy, - pokrycie kosztów pogrzebu. W odniesieniu do drugiego pytania pragnę poinformować, że - zgodnie z § 2 ust. 2 pkt. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 10 października 2001 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania i organizacji Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (Dz. U. Nr 118, poz. 1257, z późn. zm.) - opracowanie i współuczestniczenie w przygotowaniu projektów aktów normatywnych w sprawach dotyczących kombatantów i osób represjonowanych należy do zadań Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Ponadto należy mieć na uwadze to, iż uregulowanie prawnego statusu weterana (kombatanta) misji międzynarodowych wymaga uwzględnienia zapisów ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371, z późn. zm.), w myśl których kombatantami są osoby, które brały udział w wojnach, działaniach zbrojnych i powstaniach narodowych, wchodząc w skład formacji wojskowych lub organizacji walczących o suwerenność i niepodległość Polski i dlatego rozszerzenie kręgu dotychczas uprawnionych osób o uczestników misji międzynarodowych mogłoby zostać ocenione przez środowisko kombatanckie jako sprzeczne z celem ustawy oraz intencją ustawodawcy, wymagałoby również zmiany w ww. ustawie definicji kombatanta. Objęcie uprawnieniami kombatanckimi uczestników misji międzynarodowych pociągnie za sobą wydatki z budżetu państwa, których wysokość trudno obecnie oszacować, z uwagi na brak ograniczenia czasowego proponowanej zmiany. Wprowadzenie ustawowo nowej kategorii kombatantów stworzy również konieczność rozszerzenia katalogu uprawnień uwzględniających specyficzne potrzeby tej grupy, a mianowicie uprawnienia sprzyjające adaptacji do nowych warunków życia po odejściu ze służby wojskowej. Wydaje się jednakże, iż sugestia zawarta w interpelacji, dotycząca przyznania uprawnień kombatanckich uczestnikom misji międzynarodowych, jest warta rozważenia. Należy jednak mieć na uwadze powyższe uwarunkowania owej inicjatywy. Z uwagi na to, że problem ten będzie budził kontrowersje społeczne, powinien być rozstrzygany wyłącznie na forum parlamentarnym. Sejm RP, skupiający przedstawicieli wszystkich opcji politycznych, jest nie tylko najbardziej kompetentnym forum do dyskusji na ten temat, ale także jest moralnie legitymizowany do przyjęcia rozwiązań satysfakcjonujących polskie społeczeństwo. Z poważaniem Minister Radosław Sikorski Warszawa, dnia 22 lutego 2006 r.
Źródło: