Odpowiedź na interpelację w sprawie tworzenia składów podatkowych w gospodarstwach rolnych, które chcą produkować biopaliwa na własne potrzeby
Szanowny Panie Marszałku! W związku z interpelacją Pana Posła Alfreda Budnera przesłaną przy piśmie z dnia 24 lipca 2007 r. znak: SPS-023-9063/07 w sprawie tworzenia składów podatkowych w gospodarstwach rolnych, które chcą produkować biopaliwa na własne potrzeby - uprzejmie informuję Pana Marszałka, co następuje. Zgodnie z ustawą z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (DzU nr 29, poz. 257 z późn. zm.) produkcja i przetwarzanie wyrobów akcyzowych zharmonizowanych (w tym m.in. paliw silnikowych) musi odbywać się w składzie podatkowym, na prowadzenie którego należy uzyskać zezwolenie właściwego naczelnika urzędu celnego. Z uwagi na to, iż przepisy ustawy o podatku akcyzowym nie przewidują odstępstw od obowiązku produkcji wyrobów akcyzowych zharmonizowanych w składzie podatkowym, każdy rolnik, bez względu na wielkość posiadanego gospodarstwa, zamierzający wytwarzać biopaliwa ciekłe na własny użytek, zgodnie z ustawą z dnia 25 sierpnia 2006 r. o biokomponentach i biopaliwach ciekłych (DzU nr 169, poz. 1199 z późn. zm.) ma obowiązek prowadzenia takiego składu. Wyjaśnić należy, że poruszona w interpelacji Pana Posła kwestia zniesienia wobec rolników obowiązku wytwarzania biopaliw na własne potrzeby w składzie podatkowym, nie jest sprawą nową. Była ona już analizowana w 2006 roku na etapie prac sejmowych nad projektem ustawy o biokomponentach i biopaliwach ciekłych. Wówczas w trakcie prac Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi do projektu wprowadzono zmianę polegającą na zwolnieniu rolników z obowiązku wytwarzania biopaliw ciekłych na własny użytek w składach podatkowych. Jednak w opinii Urzędu Komitetu Integracji Europejskiej o zgodności z prawem Unii Europejskiej została ona uznana za niezgodną z przepisami dyrektywy Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie szczegółowych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania oraz z przepisami dyrektywy Rady 2003/96/WE z dnia 27 października 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej. UKIE wskazał w opinii, że dyrektywa 92/12/EWG nie przewiduje wyjątków od obowiązku produkcji wyrobów akcyzowych w składzie podatkowym i ocenił propozycję zwolnienia rolników z obowiązku wytwarzania biopaliw na własne potrzeby w składzie podatkowym za niezgodną z prawem Unii Europejskiej. Wobec jednoznacznego stanowiska o niezgodności z prawem wspólnotowym dla stosowania jakichkolwiek odstępstw od obowiązku produkcji wyrobów akcyzowych w składzie podatkowym brak jest podstaw dla pozytywnego ustosunkowania się do propozycji Pana Posła dotyczącej zniesienia obowiązku prowadzenia takich składów, także w odniesieniu do rolników prowadzących gospodarstwa do 300 ha powierzchni, w których produkcja biopaliw na własny użytek w skali roku byłaby stosunkowo niewielka. Wyjaśnić ponadto należy, że obecnie istniejące regulacje prawne przewidują szereg udogodnień dla rolników planujących prowadzić działalność w zakresie wytwarzania biopaliw ciekłych na własny użytek. Obowiązująca od dnia 1 stycznia 2007 r. ustawa o biokomponentach i biopaliwach ciekłych, zmieniając niektóre przepisy ustawy o podatku akcyzowym, uprościła zasady uzyskiwania zezwoleń na prowadzenie składów podatkowych przez rolników zamierzających wytwarzać na własny użytek ester lub czysty olej roślinny (stanowiących samoistne paliwo). Ponadto uwzględniła ona także aspekt społeczny j. minimalizację kosztów prowadzonej przez rolników działalności, bowiem wprowadziła do ustawy o podatku akcyzowym ułatwienia w uzyskiwaniu zwolnienia z obowiązku złożenia zabezpieczenia akcyzowego na prowadzoną przez rolników w składzie podatkowym produkcję ww. samoistnych paliw. Dodatkowo także, dzięki szerokiej definicji ˝rolnika˝, jaka została wpisana do ustawy o biokomponentach i biopaliwach ciekłych, stworzono możliwość uzyskania zezwolenia na prowadzenie składu podatkowego nie tylko przez pojedynczą osobę prowadzącą gospodarstwo rolne, ale także przez grupy osób fizycznych prowadzących gospodarstwa rolne czy grupy producentów rolnych. Prowadzenie składu podatkowego przez ww. grupy pozwala rozłożyć ciężar finansowy funkcjonowania takiego składu na członków całej grupy, a zatem pojedynczy rolnik, nawet dysponujący niewielkim gospodarstwem rolnym, nie musi sam ponosić całości kosztów związanych z produkcją biopaliw w ww. składzie. Należy również zauważyć, iż ˝konkurencyjny˝ do produkcji biopaliw na własny użytek przez rolników jest przepis ustawy z dnia 10 marca 2006 r. o zwrocie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej (DzU nr 52, poz. 379). Przepis art. 4 ust. 4 obliguje Radę Ministrów do określenia w drodze rozporządzenia, corocznie, w terminie do 30 listopada, stawki zwrotu podatku na 1 litr oleju napędowego. Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2007 r. w sprawie stawki zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej na 1 litr oleju w 2007 r. (DzU nr 5, poz. 34) rolnikowi w 2007 r. przysługuje zwrot poniesionych kosztów zakupu ON w wysokości 0,55 zł na i litr oleju napędowego wykorzystywanego w produkcji rolnej. Uwzględniając średnią cenę oleju napędowego w lipcu br. na poziomie ok. 3,6 - 3,8 zł/litr ON, oznacza to faktyczną cenę w wysokości 3,05 - 3,25 zł/litr ON. Za tę cenę rolnik otrzymuje paliwo o jakości zgodnej z normą PN-EN 590 gwarantowaną przez producenta paliw i dystrybutora. Przepisy ww. ustawy z dnia 10 marca 2006 r. ograniczają zwrot kosztów do 86 litrów na hektar powierzchni użytków rolnych - art. 4 ust. 2. Przedstawione powyżej relacje cen wskazują na ograniczoną opłacalność produkcji biodiesla przez rolników z wykorzystaniem do własnych celów, szczególnie jeżeli produkcję taką mieliby podjąć rolnicy dysponujący małymi gospodarstwami. Obecnie koszty wytworzenia estru przez rolników, spełniającego warunki normy PN-EN 14214, są porównywalne z kosztami nabycia oleju napędowego po uwzględnieniu przysługującego rolnikom zwrotu kosztów z tytułu prowadzenia produkcji rolnej. Tańsze jest wykorzystanie do celów napędowych nieprzetworzonego chemicznie oleju rzepakowego, ale niesie za sobą ryzyko częstszych napraw silników. Obecnie stosowane silniki maszyn rolniczych w Polsce nie są przystosowane fabrycznie do zasilania czystym olejem rzepakowym. Propozycja przedstawiona w interpelacji prowadzi do niekontrolowanej w praktyce przez państwo produkcji biopaliwa na własne cele przez rolników (estry lub czysty olej rzepakowy). Rolnictwo jako dział gospodarki jest odbiorcą ok. 1,5 mln ton oleju napędowego w skali rocznej. Przepisy dotyczące składów podatkowych nie stoją w sprzeczności z możliwością czerpania pożytków z własnego gruntu, co podnosił Pan Poseł. art. 140 Kodeksu cywilnego stwierdza: ˝W granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą.˝. Przepis ten wyraźnie jednak podkreśla granice stosowalności korzyści. Granice te są określone przez ustawy. Jedną z takich ustaw jest ustawa o podatku akcyzowym wraz z aktami wykonawczymi. W obecnej sytuacji wysokich cen zbytu na rzepak, zwrotu części podatku akcyzowego od oleju napędowego wykorzystywanego przez producentów rolnych oraz dopuszczeniu do produkcji biopaliw na cele własne w składzie podatkowym nie wydaje się uzasadniona nowelizacja przepisów, która mogłaby skutkować pozbawieniem państwa możliwości kontroli produkcji paliw silnikowych (biopaliw). Należy zwrócić uwagę, że rynek produkcji biopaliw do silników wysokoprężnych jest w Polsce w fazie rozwoju i nie jest wskazana rezygnacja z instrumentów monitorujących ten proces. Ponadto rolnikowi są rekompensowane koszty nabycia ON poprzez częściowy zwrot podatku akcyzowego do poziomu w praktyce porównywalnego z kosztami wytwarzania estru dla celów własnych. Z poważaniem Sekretarz stanu Maciej Jabłoński Warszawa, dnia 13 sierpnia 2007 r.
Źródło: