Interpelacja w sprawie informacji o sposobie wykonywania nadzoru właścicielskiego przez ministra skarbu państwa
Ministrowi właściwemu do spraw skarbu państwa przysługuje wiele uprawnień związanych z reprezentacją skarbu państwa. Ustawowe regulacje przewidują m.in. upoważnienie w zakresie gospodarowania mieniem skarbu państwa (art. 25 ustawy o działach administracji rządowej z 4 września 1997 r.), w tym np. dokonywanie czynności związanych z komercjalizacją i prywatyzacją przedsiębiorstw państwowych (min. art. 3, 4, 9, 31a ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych z 30 sierpnia 1996 r.). Jednym z zasadniczych uregulowań jest przepis mówiący o wykonywaniu uprawnień wynikających z praw majątkowych skarbu państwa, w szczególności w zakresie praw z akcji i udziałów należących do skarbu państwa, łącznie z wynikającymi z nich prawami osobistymi (art. 2 pkt 5a ustawy o zasadach wykonywania uprawnień przysługujących skarbowi państwa z 8 sierpnia 1996 r.). Minister skarbu, mając na względzie dobro skarbu państwa, podejmuje czynności związane m.in. z obsadą określonych stanowisk w spółkach z udziałem skarbu państwa. Jednocześnie na podstawie wielu publikacji, jak i deklaracji przedstawicieli rządu, w tym ministra skarbu, słyszymy o możliwych i potrzebnych zmianach personalnych m.in. w spółkach z udziałem skarbu państwa. Praktyka ostatnich lat pokazuje, iż kolejne zmiany tłumaczone są koniecznością obsadzania określonych stanowisk przez ludzi kompetentnych, posiadających niezbędne kwalifikacje. Jednakże również praktyka pokazuje, iż niejednokrotnie ludzie zajmujący określone stanowiska wymaganych kompetencji nie posiadają. Pojawiają się też coraz częściej i głosy, które dotychczasowe mniej lub bardziej spektakularne roszady w tychże spółkach tłumaczą faktycznie obecną już w polskim życiu publicznym zasadą tzw. ˝systemu łupów˝. Należy jednak podkreślić, iż pomimo obecnej praktyki politycznej obowiązujący system prawny nie przewiduje, a tym bardziej nie sankcjonuje podobnych rozwiązań. Okazać się on może wręcz szkodliwy w dłuższej perspektywie dla skarbu państwa, podważać też może wiarygodność Polski jako partnera na arenie międzynarodowej. Nie podnosząc w tym miejscu kwestii możliwych rozwiązań prawnych regulujących tę problematykę, należy zwrócić uwagę, iż osobą odpowiedzialną za uporządkowanie tych spraw jest minister skarbu państwa. Powstaje pytanie o konieczność funkcjonowania wieloosobowych zarządów i rad nadzorczych spółek. Bardzo ważnym problemem w Polsce jest funkcjonowanie spółek prawa handlowego, dla których organem założycielskim są jednostki samorządu terytorialnego. Funkcje w spółkach są często nagrodą za popieranie przez radnych układu rządzącego. Koszty administracyjne ich funkcjonowania są często nieuzasadnione. Wobec powyższego proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: 1. Ile jest spółek, w których skarb państwa posiada akcje lub udziały? 2. Ilu członków zarządów i rad nadzorczych sprawuje funkcje w spółkach, o których mowa jest w p.1? 3. Jak wielu członków zarządów i rad nadzorczych w tych spółkach zostało wymienionych po 19 października 2001 r. oraz z jakimi kosztami wiązało się to dla budżetu państwa (np. odprawy)? 4. Ile spółek handlowych nadzorują jednostki samorządu terytorialnego, których są właścicielami lub udziałowcami? Czy prowadzony jest w tym zakresie monitoring? 5. Ilu członków zarządów i rad nadzorczych sprawuje funkcje w spółkach, o których mowa jest w p. 4, oraz jakie są tego koszty? 6. Czy rząd przewiduje zmianę sposobu sprawowania nadzoru właścicielskiego mającego na celu zmniejszenie stanu liczbowego zarządów i rad nadzorczych spółek skarbu państwa i spółek jednostek samorządu terytorialnego? 7. Czy prawdą jest, iż liczba stanowisk w przedsiębiorstwach podległych państwu i jednostkom samorządu terytorialnego wynosi ok. 80 tys.? Z poważaniem Posłowie Przemysław Gosiewski i Krzysztof Jurgiel Warszawa, dnia 1 marca 2002 r.
Źródło: